Dyspraxia
Klaufska -
Verkstol -  Verkblinda - Skipulagsblinda

Sumir lesblindir einstaklingar jst af srstakri ger af rltri klaufsku sem slensku kallast verkstol (dyspraxia). Verkstol er ekki alltaf fylgifiskur lesblindu vegna ess a a  hefur ekki bein hrif lestur, skrift, stafsetningu ea strfri. Verkstol er einn af fjlmrgum fltum nargfunni lesblindu.

Bjgu skynjun rt vandans

Ekki er lklegt a hugtaki "hrakfallablkur" og setningar eins og: "Hann getur ekki gengi og tuggi tyggj samtmis" hafi veri notaar til ess a lsa alvarlegum tilvikum af verkstoli. Sr gert r fyrir a bjgu skynjun s rt vandans er auvelt a skilja verkstol.

Jafnvgis- og hreyfiskyn bjaga

Tvr orsakir eru fyrir verkstoli. fyrsta lagi er jafnvgis- og hreyfiskyn bjaga vegna skynvillu. etta liggur augum uppi ar sem skynvilla getur valdi svimatilfinningu. Aftur mti getur skynbjgun einnig tt sr sta tt einstaklingurinn s ekki skynvilltur. a stafar af v a s stasetning hugaraugans, sem hann hefur nota, er ekki kjrstasetning. Jafnvel egar skynjanir htta a bjagast og vera samfelldar um tma eru r ekki rttar.

Til a skilja etta betur er rtt a huga tvo grundvallareiginleika bestu skynstillingar (kjrstillingar):
                               
                    Stuga skynjun
                    Raunskynjun

Sum vi me stuga skynjun getum vi lrt a lesa, skrifa, stafa rtt og reikna jafnvel tt vi sum ekki me raunskynjun. Flestir, sem ekki eru lesblindir, hafa stuga skynjun vegna ess a eir eru stugt skynstilltir. Lesblindir hafa aftur mti ekki stuga skynstillingu.

Fyrir allar skynjanir arar en jafnvgis- og hreyfiskyn mun smvgileg nkvmni ekki skera a ri getu einstaklings til a lesa, skrifa, tala ea hlusta. S sem er laglaus verur aldrei sngvari, en getur haldi uppi samrmum n vandkva. S sem er litblindur mlar ekki rtta liti, en fer ltt me a lesa tmarit.

Bjgun jafnvgis- og hreyfiskyni mun hins vegar alltaf valda klaufsku a einhverju leyti. Helstu jafnvgis- og hreyfiskynfri okkar eru fordyri inneyrans. essi skynfri kallast posti og skja og eru himnusekkir fylltir vkva og innihalda hreyfiskynhr sem virka lkt og hallaml.

yngdarkrafturinn og umhverfi stjrna jafnvgis- og hreyfiskyni. Lesblindir, sem ekki hafa fari leirttingarmefer og eru a auki haldnir verkstoli, hafa bjaga jafnvgis- og hreyfiskyn, jafnvel tt eir su ekki skynvilltir. tt skynjun eirra s stug er hn bjgu og veldur einstaklingnum rangri skynjun hinum reifanlega heimi og kemur a fram lkamshreyfingum hans.

Verkstol er skiljanlegt vegna ess a ef jafnvgis- og hreyfiskyn bjagast tmabundi ea er af mefddum orskum nkvmt m gera r fyrir klaufsku ea klunnalegri hegun.

Allir lesblindir finna endrum og eins fyrir verkstolseinkennum vegna skynvillu. Aeins 10 - 15% lesblindra barna ba vi rltt verkstol. Eins og arar hliar lesblindu er verkstoli misalvarlegt.

rlt klaufska vegna nkvmrar skynjunar er lagfr me fnstillifingum. Klaufskan, sem skynvillan veldur, hverfur smm saman jafnhlia v sem lesblindan sjlf er leirtt me meistrun lesmlstkna.

Aalsa

 

Heimild: Nargfa lesblindunnar, 2004